ภาษาเยอรมัน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงสนพระทัยภาษาเยอรมันมาตั้งแต่ยังทรงเป็นนิสิต เนื่องจากในระยะเริ่มแรก ทรงมีพระราชดำริว่า หลังจากทรงสำเร็จการศึกษา ระดับปริญญาตรี จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแล้ว จะเสด็จฯ ไปทรงศึกษาต่อทางสายวิชาการเกษตร หรือภูมิศาสตร์การเกษตร ที่สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เพราะมีผู้ถวายคำแนะนำว่า หลักสูตรวิชาดังกล่าว ที่มหาวิทยาลัย ในสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีมีชื่อเสียง จึงทรงเริ่มศึกษาภาษาเยอรมัน กับครูเยอรมันที่ทางสถาบันเกอเธ่ จัดถวาย แต่ทรงศึกษาอยู่เพียงระยะสั้นๆ เนื่องจากครูผู้สอนเดินทางกลับประเทศ ประกอบกับมีการเปลี่ยนแปลง แผนการศึกษา ว่าจะทรงศึกษาต่อในประเทศไทย จึงทรงหยุดเรียนภาษาเยอรมัน ต่อมา เมื่อทรงศึกษาต่อทางสายวิชาภาษาตะวันออก สาขาภาษาบาลีและสันสกฤต ทำให้ทรงทราบว่า ในสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี มีการศึกษาวิจัยทางด้านภาษาและวรรณคดีสันสกฤตอย่างกว้างขวาง นักวิชาการสายภาษาตะวันออกที่มีชื่อเสียงส่วนใหญ่เป็นชาวเยอรมัน จึงทำให้ทรงสนพระทัยภาษาเยอรมัน อย่างจริงจัง เพื่อจะได้ทรงอ่านหนังสือ ภาษาเยอรมัน เกี่ยวกับภาษาสันสกฤตได้ ประกอบกับทรงมีพระสหาย และอาจารย์ชาวเยอรมันหลายคน ที่ทรงติดต่อด้วยเป็นประจำ และทรงมีหนังสือภาษาเยอรมัน ที่มีผู้ส่งมาถวาย เป็นจำนวนมาก ด้วยเหตุนี้ จึงทรงเริ่มเรียนภาษาเยอรมันอีกครั้ง เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ โดยมี ศาสตราจารย์ ดร. อำภา โอตระกูล จากภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาเป็นพระอาจารย์ ถวายพระอักษรภาษาเยอรมัน เป็นประจำสัปดาห์ละ ๒ ชั่วโมงตั้งแต่นั้นมา หากแต่ทรงมีพระราชภารกิจ จึงทำให้ทรงต้องงดเรียนบ่อยๆ หากนับชั่วโมงเรียนจริงๆ แล้วมีไม่มากนัก พระราชประสงค์หลักในการเรียนระยะแรก คือ ทรงต้องการทราบลักษณะภาษา เพื่อการเปรียบเทียบ และเพื่อการอ่าน จึงทรงเน้นฝึกฝนการอ่าน แต่เมื่อได้ทรงอ่านมากขึ้น ความสนพระทัยก็ขยายจากเรื่องของภาษา ไปสู่เรื่องประวัติศาสตร์ วรรณคดี ศิลปะ และวัฒนธรรมของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ซึ่งทรงเห็นว่า เป็นสิ่งที่น่าสนใจ ทำให้ทรงมีความรู้รอบ ทรงเล็งเห็นความเหมือน และความแตกต่าง ของโลกตะวันตก และตะวันออก ในทางศิลปวัฒนธรรมชัดกว้าง รวมทั้งทรงสามารถเปรียบเทียบได้ เช่น ทรงเปรียบเทียบ กวีนิพนธ์เยอรมัน กับกวีนิพนธ์จีน ที่ทรงศึกษาอยู่ได้อย่างน่าสนใจ ด้วยความสนพระทัยในประเทศเยอรมนี ทั้งด้านภาษา วรรณคดี แนวความคิด ความก้าวหน้า ทางเทคโนโลยี และพัฒนาการสังคม ใน พ.ศ. ๒๕๔๕ จึงเสด็จฯ ไปทรงพระอักษรภาษาเยอรมัน ที่เมืองเกิตติงเงน (Gottingen) สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เป็นระยะเวลา ๓ สัปดาห์ และได้เสด็จฯ ดูงาน และเยี่ยมชมสถานที่สำคัญหลายแห่ง ช่วยให้ทรงมีโอกาส ได้ใช้ภาษาเยอรมัน และทรงได้รับความรู้ที่กว้างขวางขึ้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีความรู้ทางภาษาเยอรมันเป็นอย่างดี ทรงรู้จักวรรณคดีเยอรมันอย่างสมบูรณ์ตั้งแต่ต้นจนปัจจุบัน ทรงเข้าพระทัยเรื่องประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และสังคมเยอรมัน ทรงสนพระทัยอ่านบทความใหม่ๆ เกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้ การเสด็จฯ เยือนสหพันธ์สาธารณรัฐ เยอรมนี ในระยะหลัง ทำให้ทรงมีความรู้ เรื่องภูมิศาสตร์ และความเป็นอยู่ ของชาวเยอรมันมากขึ้น และได้ทรงฝึกภาษาเยอรมัน ในสถานการณ์จริงมากขึ้น จนทรงสามารถสนทนาโต้ตอบ กับชาวเยอรมัน ได้บ่อยครั้ง ได้พระราชทานสัมภาษณ์ เป็นภาษาเยอรมัน ซึ่งสร้างความปีติยินดี แก่สื่อมวลชนเยอรมันโดยทั่วไป นับว่าได้ทรงทำหน้าที่ ทูตสันถวไมตรีระหว่างประเทศไทย และสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีเป็นอย่างดี
		กองงานในพระองค์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี อาคารชัยพัฒนา สวนจิตรลดา ถนนราชวิถี เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๓ โทรศัพท์ ๐๒-๒๘๐-๑๖๔๐-๑ โทรสาร ๐๒-๒๘๐-๑๖๓๙